Farba świecąca w ciemności powstaje najprościej przez połączenie przezroczystego lakieru z pigmentem fotoluminescencyjnym, czyli luminoforem. Przyjmij proporcję około 70% lakieru i 30% pigmentu. Po nałożeniu farba musi zostać wcześniej „naładowana” światłem, a najlepszy efekt uzyskasz na jasnym podłożu i po nałożeniu kilku warstw.
Farba luminescencyjna czy fluorescencyjna?
Te określenia bywają stosowane zamiennie, ale oznaczają różne sposoby świecenia. Pigment fotoluminescencyjny pochłania energię ze światła dziennego lub sztucznego, magazynuje ją, a następnie stopniowo oddaje w ciemności. Farba fluorescencyjna działa inaczej – świeci tylko wtedy, gdy jest bezpośrednio oświetlana promieniowaniem UV.
| Typ | Jak świeci? | Źródło energii | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Farba luminescencyjna | Oddaje wcześniej zgromadzoną energię po zgaszeniu światła. | Światło dzienne, lampa lub latarka. | Dekoracje ścian, sufitów, przedmiotów i oznaczenia widoczne po zmroku. |
| Farba fluorescencyjna | Świeci tylko podczas działania promieniowania UV. | Lampa UV lub inne bezpośrednie źródło UV. | Scenografia, dekoracje, kluby, efekty artystyczne. |
Do wykonania wzoru, który pozostanie widoczny po wyłączeniu światła, potrzebujesz pigmentu fotoluminescencyjnego. Sama farba fluorescencyjna nie da takiego efektu. Czas świecenia i jego intensywność zależą od rodzaju pigmentu, grubości warstwy oraz czasu i siły wcześniejszego naświetlania.
Jak przygotować farbę z luminoforu?
Najłatwiejsza metoda polega na wymieszaniu gotowego pigmentu z lakierem dobranym do malowanej powierzchni. Przygotuj materiały potrzebne do pracy:
- Przezroczysty lakier dopasowany do podłoża, na przykład akrylowy do ściany lub drewna.
- Pigment fotoluminescencyjny w proszku.
- Czyste, suche naczynie i mieszadło.
- Niewielką ilość rozpuszczalnika, wyłącznie jeśli zaleca ją producent lakieru.
- Barwnik do lakieru, jeśli wzór ma mieć określony kolor również w świetle dziennym.
Podstawowa proporcja wynosi około 70% lakieru i 30% pigmentu. To punkt wyjścia dla mieszanki DIY, ale przed pracą na dużej powierzchni sprawdź instrukcję producenta konkretnego pigmentu i lakieru. Zbyt duża ilość proszku może pogorszyć rozprowadzanie oraz przyczepność powłoki.
- Wlej odmierzoną ilość lakieru do czystego pojemnika.
- Wsyp pigment w proporcji około 30% całej mieszanki i powoli połącz składniki.
- Mieszaj do uzyskania jednolitej konsystencji, bez widocznych suchych skupisk proszku.
- Jeśli masa jest zbyt gęsta, dodaj rozpuszczalnik w ilości nie większej niż 1%, o ile jest zgodny z użytym lakierem.
- Dodaj barwnik, gdy zależy Ci na kolorze widocznym także w dzień, a następnie ponownie dokładnie wymieszaj.
Lakier powinien być przeznaczony do konkretnego podłoża. Do ściany sprawdzi się produkt akrylowy lub inny wskazany przez producenta do powierzchni mineralnych. Drewno, metal, szkło i tworzywa sztuczne mogą wymagać innych preparatów oraz osobnego podkładu. Gotowej mieszanki nie rozcieńczaj bez potrzeby, ponieważ zbyt rzadka warstwa zawiera mniej pigmentu na danym fragmencie i zwykle świeci słabiej.
Na co uważać podczas przygotowania?
Nie używaj starych farb zawierających fosfor ani nieznanych proszków świecących. Materiał o niepewnym składzie może stwarzać zagrożenie dla zdrowia. Wybieraj pigment przeznaczony do farb i zapoznaj się z kartą charakterystyki produktu. W pokoju dziecka szczególnie ważne są informacje o przeznaczeniu, emisji i certyfikatach gotowego preparatu.
Podczas pracy z lakierem rozpuszczalnikowym zapewnij dobrą wentylację, załóż rękawice i trzymaj produkt z dala od źródeł zapłonu. Nie mieszaj przypadkowych substancji chemicznych. Przepisy wykorzystujące kwas borowy i ekstrakt z drzew iglastych są eksperymentem chemicznym, a nie standardową metodą przygotowania farby dekoracyjnej. Do zwykłego malowania bezpieczniej użyć gotowego luminoforu z opisanym składem.
Jak przygotować podłoże?
Jasna, gładka powierzchnia odbija więcej światła niż ciemna, dlatego zapewnia wyraźniejszą poświatę. Przed malowaniem sprawdź stan podłoża i wykonaj krótką kontrolę:
- Usuń kurz, tłuszcz i luźne fragmenty starej powłoki.
- Wyrównaj ubytki i pozostaw podłoże do całkowitego wyschnięcia.
- Zagruntuj powierzchnię, jeśli wymaga tego lakier lub farba podkładowa.
- Na ciemnym podłożu zastosuj jasną bazę, najlepiej białą lub bardzo jasną.
- Wykonaj próbę na małym, niewidocznym fragmencie.
Test pozwala sprawdzić przyczepność, kolor za dnia, konsystencję mieszanki i siłę świecenia po naświetleniu. Jest szczególnie potrzebny przy malowaniu metalu, tworzyw sztucznych, szkła lub powierzchni wcześniej pokrytych innym lakierem.
Jak nakładać farbę, żeby świeciła intensywnie?
Farbę możesz nakładać pędzlem, gąbką albo przez szablon. Narzędzie dobierz do wzoru, ale każdą warstwę rozprowadzaj możliwie równomiernie. Zbyt cienka powłoka zawiera niewiele pigmentu, a gruba, nierówna warstwa może schnąć dłużej i tworzyć zacieki.
- Nałóż pierwszą cienką warstwę na czyste i suche podłoże.
- Pozostaw ją do wyschnięcia zgodnie z instrukcją lakieru, zwykle przez co najmniej godzinę.
- Nałóż drugą warstwę, prowadząc pędzel w innym kierunku niż wcześniej, jeśli wymaga tego kształt powierzchni.
- Po kolejnym wyschnięciu dodaj trzecią warstwę, szczególnie gdy zależy Ci na mocnym efekcie.
- Naświetl wzór światłem dziennym lub białą lampą i sprawdź rezultat w zaciemnionym pomieszczeniu.
Trzy warstwy często dają wyraźniejszy efekt niż jedna, ale ostateczna liczba zależy od krycia mieszanki i rodzaju podłoża. Nie nakładaj kolejnej warstwy na półmokry lakier, ponieważ może to spowodować smugi, zgrubienia i odrywanie wcześniejszej powłoki. Po zakończeniu pracy zamknij pojemnik szczelną pokrywą i wyczyść narzędzia zgodnie z rodzajem użytego lakieru.
Najmocniej świecą wzory na jasnym tle, po odpowiednim naświetleniu. Luminofor nie działa bez końca – jego blask z czasem słabnie, dlatego efekt po kilku godzinach będzie zwykle delikatniejszy niż tuż po zgaszeniu światła.
Do małych dekoracji przygotowanie własnej mieszanki z pigmentu daje kontrolę nad kryciem i kolorem. Przy dużej ścianie lub powierzchni wymagającej równego wykończenia łatwiej zastosować gotową farbę przeznaczoną do danego podłoża, ponieważ ma już dobraną bazę i sposób aplikacji.



